Ka la 2 Phupu 2021, Tataiso ea Lipolasitiki tse Sebelisoang hanngoe e ile ea qala ho sebetsa European Union (EU). Tataiso ena e thibela lipolasitiki tse itseng tse sebelisoang hanngoe tseo ho nang le mekhoa e meng e fumanehang bakeng sa tsona. "Sehlahisoa sa polasetiki se sebelisoang hanngoe" se hlalosoa e le sehlahisoa se entsoeng ka botlalo kapa karolo e itseng ea polasetiki 'me se sa qaptjoa, sa etsoa, kapa sa beoa' marakeng hore se sebelisoe ka makhetlo a mangata bakeng sa morero o tšoanang. Khomishene ea Europe e phatlalalitse litataiso, ho kenyeletsoa le mehlala, ea seo se lokelang ho nkoa e le sehlahisoa sa polasetiki se sebelisoang hanngoe. (Tataiso ea 12.)
Bakeng sa dintho tse ding tsa polasetiki tse sebediswang hanngoe, dinaha tseo e leng ditho tsa EU di tlameha ho fokotsa tshebediso ya tsona ka mehato ya naha ya phokotso ya tshebediso, sepheo se arohaneng sa ho ntjhafatsa dibotlolo tsa polasetiki, ditlhoko tsa moralo wa dibotlolo tsa polasetiki, le mabitso a tlamang bakeng sa dihlahiswa tsa polasetiki ho tsebisa bareki. Ho phaella moo, taelo ena e atolosa boikarabelo ba mohlahisi, ho bolelang hore bahlahisi ba tla tlameha ho lefella ditjeo tsa tlhoekiso ya taolo ya ditshila, pokello ya data le ho phahamisa temoso bakeng sa dihlahiswa tse itseng. Dinaha tseo e leng ditho tsa EU di tlameha ho kenya tshebetsong mehato ena ka la 3 Phupu, 2021, ntle le ditlhoko tsa moralo wa dihlahiswa bakeng sa dibotlolo, tse tla sebetsa ho tloha ka la 3 Phupu, 2024. (Art. 17.)
Taelo ena e kenya tshebetsong leano la polasetiki la EU mme e ikemiseditse ho "kgothaletsa phetoho ya [EU] ho ya moruong o potolohang." (Karolo ya 1.)
Dikahare tsa Tataiso mabapi le Dipolasitiki tse Sebediswang hanngwe
Lithibelo tsa 'Maraka
Taelo ena e thibela ho etsa hore polasetiki e latelang e sebelisoang hanngoe e fumanehe 'marakeng oa EU:
❋ lithupa tsa k'hothone
❋ dijana tsa ho seha (difereko, dithipa, dikgaba, dithupa tsa ho roka)
❋ lipoleiti
❋ mahlaka
❋ dihlahiswa tsa seno
❋ lithupa tse tla khomareloa le ho tšehetsoa ke libalune
❋ lijana tsa lijo tse entsoeng ka polystyrene e atolositsoeng
❋ lijana tsa lino tse entsoeng ka polystyrene e atolositsoeng, ho kenyeletsoa le likhaba le likoahelo tsa tsona
❋ dikopi tsa dino tse entsweng ka polystyrene e atolositsweng, ho kenyeletswa le dikoahelo le dikwahelo tsa tsona
❋ lihlahisoa tse entsoeng ka polasetiki e bolang ka oxo. (Karolo ea 5 hammoho le annex, karolo ea B.)
Mehato ea Naha ea Phokotso ea Tšebeliso
Linaha tsa litho tsa EU li tlameha ho nka mehato ea ho fokotsa tšebeliso ea lipolasitiki tse itseng tse sebelisoang hanngoe tseo ho se nang mokhoa o mong oa ho li sebelisa. Linaha tsa litho li tlameha ho fana ka tlhaloso ea mehato ho Khomishene ea Europe le ho e etsa hore e fumanehe phatlalatsa. Mehato e joalo e ka kenyelletsa ho theha lipheo tsa naha tsa phokotso, ho fana ka mekhoa e meng e ka sebelisoang hape sebakeng sa thekiso ho bareki, kapa ho lefisa chelete bakeng sa lihlahisoa tsa polasetiki tse sebelisoang hanngoe. Linaha tsa litho tsa EU li tlameha ho fihlela "phokotso e nang le takatso e matla le e tsoelang pele" tšebelisong ea lipolasitiki tsena tse sebelisoang hanngoe "e lebisang phetohong e kholo ea keketseho ea tšebeliso" ka 2026. Tsoelo-pele ea tšebeliso le phokotso e tlameha ho beoa leihlo le ho tlaleheloa Khomishene ea Europe. (Art. 4.)
Lipakane tse Arohileng tsa Pokello le Litlhoko tsa Moralo bakeng sa Libotlolo tsa Plastiki
Ka 2025, 77% ea libotlolo tsa polasetiki tse behiloeng 'marakeng li tlameha ho sebelisoa hape. Ka 2029, chelete e lekanang le 90% e tlameha ho sebelisoa hape. Ho phaella moo, litlhoko tsa moralo bakeng sa libotlolo tsa polasetiki li tla kenngoa tšebetsong: ka 2025, libotlolo tsa PET li tlameha ho ba le bonyane 25% ea polasetiki e sebelisitsoeng hape tlhahisong ea tsona. Palo ena e nyolohela ho 30% ka 2030 bakeng sa libotlolo tsohle. (Karolo ea 6, serapa sa 5; Art. 9.)
Ho ngola mabitso
Lithaole tsa bohloeki (li-pad), li-tampon le li-applicator tsa tampon, li-wet wipes, lihlahisoa tsa koae tse nang le li-filter, le likopi tsa ho noa li tlameha ho ba le leibole e "bonahalang, e hlakileng le e sa hlakoheng" sephutheloana kapa sehlahisoa ka bosona. Leibole e tlameha ho tsebisa bareki ka likhetho tse loketseng tsa taolo ea litšila bakeng sa sehlahisoa kapa mekhoa ea ho lahla litšila e lokelang ho qojoa, hammoho le boteng ba polasetiki sehlahisoa le tšusumetso e mpe ea ho lahla litšila. (Art. 7, serapa sa 1 hammoho le annex, karolo ea D.)
Boikarabello bo Atolositsoeng ba Mohlahisi
Bahlahisi ba tlameha ho lefella litšenyehelo tsa mehato ea ho tsebisa batho, ho bokella litšila, ho hloekisa lithōle, le ho bokella lintlha le ho tlaleha mabapi le lihlahisoa tse latelang:
❋ lijana tsa lijo
❋ lipakete le liphutheloana tse entsoeng ka thepa e tenyetsehang
❋ lijana tsa lino tse nang le bokhoni ba ho fihlela lilithara tse 3
❋ likopi tsa lino, ho kenyeletsoa le likoahelo tsa tsona le likoahelo
❋ mekotla e bobebe ea polasetiki
❋ lihlahisoa tsa koae tse nang le li-filters
❋ liphaephe tse metsi
❋ libalune (Karolo ea 8, lirapa tsa 2, 3 hammoho le sehlomathiso, karolo ea E.)
Leha ho le jwalo, ha ho na ditjeo tsa ho bokella ditshila tse lokelang ho kwahelwa mabapi le di-wet wipes le dibalune.
Ho phahamisa tlhokomeliso
Taelo ena e hloka hore linaha tseo e leng litho tsa EU li khothaletse boitšoaro ba bareki bo nang le boikarabelo le ho tsebisa bareki ka mekhoa e meng e ka sebelisoang hape, hammoho le litlamorao tsa lithōle le ho lahla litšila tse ling tse sa lokelang tikolohong le marangrang a likhoerekhoere. (Karolo ea 10.)
URL ea mohloli:https://www.loc.gov/item/global-legal-monitor/2021-07-18/european-union-ban-on-single-use-plastics-takes-effect/
Nako ea poso: Loetse-21-2021
